گاز به عنوان يکي از مهم ترين تأمين کننده انرژي در دنيا، جايگاه ويژه اي در بين انرژي ها و مباحث مربوط به آن دارد، ارزيابي اين جايگاه و مباحث مربوط به توسعه توليد، بهره برداري از ميدان هاي مشترک و صادرات اين محصول تا چه ميزان توجيه استراتژي و اقتصادي دارد و تا چه ميزان تأمين کننده منافع کشور است مهندس مرتضي بهروزي فر، کارشناس حوزه گاز در مرکز مطالعات بين المللي انرژي اعتقاد دارد بازار گاز رقابتي شده است وبايد ايران به تلاش هاي
خود براي توليد و صادرات توجه جدي داشته باشد آنچه در پي مي آيد ديدگاههاي کارشناسي ايشان است که به تحليل موضوع مي پردازد.
صادرات گاز ايران را چگونه مي بينيد؟
ايران با توجه به ذخايرگازي خود، دومين دارنده ذخايرگازي دنياست و حدود 16 درصد ذخاير گاز دنيا را در اختيار دارد ولي متناسب با ذخاير موجود سرمايه گذاري صورت نگرفته است و چون مصارف داخلي در کشور ما فوق العاده بالا و فزاينده است، نتوانستيم جايگاه قابل توجهي در بازار گاز در جهان داشته باشيم.
در حال حاضر ما وارد کننده خالص گاز طبيعي هستيم، يعني نه تنها صادرات نداريم بلکه در اصل وارد کننده خالص گاز هم هستيم و صادرات ما به ترکيه در اصل کمتر از واردات از ترکمنستان است و نقش قابل توجهي در بازارجهاني به عنوان صادرکننده گاز نداريم و در صادرات منفي هستيم.
اما با توجه به فازهايي که در پارس جنوبي براي افزايش ظرفيت توليد مخازن داريم، در برنامه هاست که افزايش توليد داشته باشيم و اين افزايش توليد بيش از افزايش مصرف داخلي باشد تا بتوانيم در آينده صادرکننده خالص گاز بشويم.

رقباي ايران در بازار جهاني چه کشور هايي هستند؟
بازار گاز مثل بازار نفت يک بازار جهاني نيست بلکه يک بازار منطقه اي است و به دليل اين که عمده صادرات گاز با خط لوله است و خط لوله مشکلات فني و اقتصادي (توجيه اقتصادي) خود را دارد و بازارLNG ميزان قابل توجهي از بازار گاز را در بر نمي گيرد. لذا يک بازار منطقه اي است و مهم ترين رقيب ما در خليج فارس در منطقه ،کشور قطر، سومين دارنده ذخاير گاز در دنيا مي باشد که در حوزه پارس جنوبي با کشور ايران مشترک است با دو سوم قطر و يک سوم ايران.
مهم ترين رقيب ما در واردشدن به بازار اروپا کشور روسيه است که بزرگ ترين دارنده ذخاير گاز دنياست و ما در منطقه بين دو رقيب اول و سوم به عنوان دومين قرار گرفته ايم.
کشور روسيه عليرغم وجود جنگ سرد، خط لوله اي به اروپا کشيده برخي از کشورهاي اروپايي غربي از روسيه گاز خريده اند و زير ساخت هاي صنعت گاز در روسيه به طور کامل وجود دارد هر چند به عقيده برخي مستهلک شده اند ولي در حال حاضر روسيه بدون هيچ هزينه اي از گاز استفاده مي کند. قطر هم هيچ مشکلي براي جذب سرمايه ندارد و بهترين شرکت هاي دنيا در آنجا سرمايه گذاري مي کنند و با تمام توان دارند توليد مي کنند. آخرين خبر اين است که قطر 39 ميليارد و 200 ميليون متر مکعب در سال2004 توليدداشته که قسمت عمده آن هم از حوزه مشترک با ايران در پارس جنوبي است که با تمام قدرت گاز اين حوزه را مي کشد. زير ساخت هايي که کشور قطر در حوزي گاز انجام داده است خيلي بالاتر از ايران است و حتي در بازار LNG رقيب پرقدرتي براي ايران مي تواند مي باشد. با توجه به اينکه ما در تحريم امريکا قرار داريم و هزينه هاي سرمايه گذاري در کسور ما بالاست، بايد راهکارهاي مناسبي براي جذب سرمايه هاي خارجي بيابيم براي ما عملاً در کوتاه مدت امکان رقابت با قطر وجود ندارد قطر براحتي مي تواند با قيمت پايين "دامپينگ "کرده و بازار ما را تصاحب کند.

قيمت گاز دربازارهاي جهاني چگونه است؟
قيمت گاز، قيمت جهاني نيست و مانند نفت با توجه به نوع نفت، کيفيت آن و يا دوري و نزديکي به بازارهاي عمده مصرف، قيمت گذاري نمي شود. قيمت گاز در بازار امريکا هميشه بالاتر از بازارهاي ديگر حتي اروپا بوده است و متوسط قيمت گاز در جهان حدود 8 دلار در هر ميليون "بي تي يو "مي باشد. آنچه به صورت غير رسمي شنيده شده اين بود که قرار بود گاز ايران 5/2 دلار در هر "بي تي يو "در مرز تحويل هند شود که اين با توجه به قيمت هاي جهان، قيمت فوق العاده پائيني است اما بايد در نظر داشته باشيم ما بعنوان کسي که تازه مي خواهد وارد بازار شود بايد امتيازهايي بدهد تا شرايط را جذب کند. در هر حال فروش گاز به پاکستان و هند، به نفع ايران حتي با قيمت هاي پائين خواهد بود. در اين امر يک بعد، بعد اقتصادي است بعد ديگر آن سياسي و استراتژيک مي باشد زيرا اگر چنين خط لوله اي منافع ايران، هند و پاکستان را به هم ارتباط دهد، ماجراجويي برخي قدرت ها در منطقه کم خواهد شدکه از نظر سياسي به نفع ايران است و اين معامله هم از بعد استراتژيک وهم ازنظر اقتصادي توجيه پذير است .

تحليل شما از موضوع بحث برانگيز صادرات يامصرف گاز در برنامه ها ي وزارت نفت چيست؟
اغلب بحث ها در اين مورد بدون اطلاعات کارشناسي است. تنها راه کارشناسي قوي در اين مورد اين است که با مشخص شدن چشم اندازهاي توليد، تزريق و ميزان مصرف داخلي نشان خواهد داد آيا ما مازاد براي صادرات خواهيم داشت يا نه، البته به نظر فني، ما امکان صادرات خواهيم داشت با يک برنامه ريزي بلند مدت در ست و با ديد کارشناسي استراتژيک ،با توجه به اينکه 16درصد ذخاير گاز دنيا را داريم مي توانيم صادر کننده باشيم

رقباي آينده گاز به عنوان يک سوخت، چه انرژي هايي خواهند بود؟
در ايران جايگزيني براي گاز نمي بينم و سهم گاز در سبد انرژي مصرف انرژي بيش از 50درصد است و دولت در اين زمينه خوب عمل کرده است. با توجه به آلايندگي کمتر گاز، هزينه کم و در دسترس بودن آن،گاز را مصرف و نفت را صادر مي کنيم و هنوز جا براي گسترش توليد، انتقال و ذخيره سازي وجود دارد و حتي انرژي هسته اي با توجه به ذخاير عمده گاز نمي تواند جايگزين سوخت گاز شود. در دنيا بر روي انرژي هاي نوکار زياد شد ه است ولي باز هم تمام پيش بيني ها نشان مي دهد که سهم گاز در سبد مصرف انرژي جهان رو به افزايش است و جايگزين زغال سنگ مي شود. حتي در جايگزيني سوخت اتومبيل ها مناسب ترين راه (اقتصادي ترين) استفاده از گاز طبيعي مي باشد.

تمهيدات بازاريابي براي حوزه گاز چه مواردي مي تواند باشد؟
بازارهاي در دسترس ما براي صادرات گاز در شرق کشورهاي هند و چين، کره جنوبي و ژاپن و درغرب اروپا که بازارهاي بسيار بزرگي هستند و با توجه به پيش بيني هايي که وجود دارد نياز جهاني در سال 2020 به شدت افزايش پيدا خواهد کرد و بازارهاي بسيار خوبي براي صادرات گاز ما هستند. بهترين تمهيدات جذب سرمايه گذاري هاي شرکت هاي معتبر دنيا و ايجاد يک سري تاسيسات زير ساختي است.
ايران چه شرايطي را بايد فراهم کند؟
بايد شرايطي ايجاد کنيم که شرکت هاي خارجي راغب به سرمايه گذاري در ايران باشند و ما مطمئن باشيم تا منافع مان تامين خواهد شد. از نظر کارشناسي صادرات گاز توجيه دارد يعني وقتي ما گاز داريم و دنيا به آن نياز دارد و چشم انداز مي گويدكه قيمت هاي گاز حالت فزايندي دارد و از سطحي كه هست پايين تر نخواهد آمد و با توجه به گسترش بازارهاي گاز و افزايش مصرف گاز در دنيا در آينده صادرات گاز هم از لحاظ سياسي و هم از لحاظ اقتصادي به نفع منافع ملي ما خواهد بود.

انتهاي پيام

نظر خوانندگان "نفت نيوز":

بنام حق
دلیل فروش زیر قیمت جهانی در چیست؟!
5/5 دلار به کجا می رود؟

بلاگر وبلاگ ايران من