نفت نيوز                  NAFTNEWS

خلاصه مطلب
1-«اگر مسائل انرژى هسته اى ايران حل شود آنها كه هند و پاكستان را از خريد گاز ايران منع مى كنند، اولين خريدار گاز ايران با قيمت هاى به مراتب بهتر خواهند بود.»
۲- «ايران نمى تواند سوبسيد گاز طبيعى ارزان قيمت در هند و پاكستان را بپردازد.»
۳- «فروش يك چنين حجم زيادى گاز به دو مشترى آن هم با خط لوله، به صلاح ما نيست چون خود عاملى براى پايين آوردن قيمت گاز در بازار هند و پاكستان خواهد شد.»
۴-جوادى:حضور روسيه در خط لوله صلح به نفع منافع ملى نيست،آنها مى خواهند ايران را از بازار گاز اروپا محروم كنند.

«مهلت تفاهمنامه اصلى ايران و هند براى مذاكره درخصوص صادرات گاز به زودى به اتمام مى رسد.» يك منبع آگاه با اعلام اين خبر به شرق گفت: «هندى ها اخيراً با ارسال نامه اى به وزارت نفت، خواستار تمديد يك ساله اين تفاهمنامه شده اند تا مذاكرات صادرات گاز ادامه يابد.» اين بهترين فرصت براى ايران است تا با توجه به روند رو به بهبود مسئله هسته اى ايران منافع ملى ايران در صادرات گاز را تامين كند. اين منبع آگاه كه نخواست نامش فاش شود خبر مهم ديگرى داد: «مقامات ارشد وزارت نفت با درخواست تمديد يك ساله تفاهمنامه مخالفت كرده اند.»
همين منبع آگاه در وزارت نفت در پاسخ به پرسش شرق درباره اينكه سرنوشت مذاكرات به كجا خواهد انجاميد، گفت: «احتمال دارد در صورتى كه هندى ها منافع ايران را در نظر بگيرند تفاهمنامه ادامه مذاكرات تنها به مدت سه ماه ديگر تمديد شود.» گفته مى شود در صورت تمديد تفاهمنامه، ميزان گاز صادراتى از طريق خط لوله صلح از ۱۵۰ميليون مترمكعب به ۹۰ ميليون مترمكعب در روز براى پاكستان و هند كاهش خواهد يافت. ظاهراً قيمت هاى پايين پيشنهادى هند و پاكستان، انگيزه ايران را براى صادرات گاز كاهش داده است. اين فرصت استثنايى براى ايران را نبايد مقامات مذاكره كننده نفتى از دست بدهند. با حل مشكل هسته اى كسانى كه امروز با برنامه هسته اى ايران مخالفت مى كنند مشتريان عمده گاز خواهند بود.
• نژادحسينيان: اعتبار توافقنامه بى انتها نيست
معاون امور بين الملل وزارت نفت ديروز در گفت وگو  با شرق، پيام ايران را به صورت ديپلماتيك ارائه مى كند: «اعتبار توافق هاى سه كشور درباره خط لوله صلح همه جا الزام آور نبوده و ضمناً بى انتها هم نيست و در مورد تمديد آنها، ما با توجه به شرايط خودمان تصميم گيرى خواهيم كرد.» محمدهادى نژادحسينيان سپس گوشزدى محترمانه به هند و پاكستان مى كند: «اگر مسائل انرژى هسته اى ايران حل شود آنها كه هند و پاكستان را از خريد گاز ايران منع مى كنند، اولين خريدار گاز ايران با قيمت هاى به مراتب بهتر خواهند بود.» اين شفاف ترين پيام در مراودات سياسى است: «در آن زمان هند و پاكستان يا مجبورند با آنها رقابت كنند يا فرصت بزرگى را از دست بدهند.»
•نمى توانيم سوبسيد گاز هند و پاكستان را بدهيم
وزير نفت هند پس از ديدارهاى شانگهاى با مقامات ايرانى به گونه اى شگرف اظهار خشنودى كرده است. هند و پاكستان بايد بدانند كه تخفيف در قيمت گاز رويايى فراموش شده است. معاون امور بين الملل وزارت نفت آب پاكى را روى ميز مذاكره مى ريزد: «ايران نمى تواند سوبسيد گاز طبيعى ارزان قيمت در هند و پاكستان را بپردازد.» محمدهادى نژادحسينيان علت را هم باز مى كند: «هند و پاكستان با كنترل بازار و دادن يارانه، قيمت گاز طبيعى را در بازار داخلى شان به صورت مصنوعى پايين نگه داشته اند.» اين صريح ترين اظهارنظر مقامات مذاكره كننده ايران درباره فضاى مذاكرات بود. سياستمداران ارشد كشور بايد بدانند كه مردم ايران نه مى خواهند و نه مى توانند هزينه مصرف گاز در هند و پاكستان را بر دوش خود تحمل كنند. نژادحسينيان مى افزايد: «براى مثال قيمت يك ميليون BTU گاز كه در سطح جهان حدود۹ دلار است در پاكستان به نصف قيمت به فروش مى رسد در حالى كه براى نفت و فرآورده ها، قيمت جهانى آن به اضافه ماليات گرفته مى شود.» روزنامه هاى هندى و پاكستانى نيز اخيراً در مقالاتى خواهان گران شدن قيمت گاز براى مصرف بهينه منابع محدود گازى شان شده اند.
• فروش حجم زياد گاز در خط لوله صلح
به صلاح نيست
محمدهادى نژادحسينيان درباره آينده قيمت گاز در دو كشور هند و پاكستان مى گويد: «پيش بينى من اين است كه دير يا زود اين دو كشور و كشورهاى مشابه مانند چين سياست هاى خود در رابطه با كنترل بازار گاز طبيعى را تغيير خواهند داد.»
پاكستان قيمت گاز را در سال جارى بيش از ۳۰ درصد افزايش داده است. به گفته منابع آگاه شركت هاى چين نيز براى خريد LNG بيشتر از ايران قيمت هاى بالاتر از قبل پيشنهاد داده اند. نژادحسينيان پيش بينى مى كند يارانه قيمت گاز طبيعى در كشورهاى مقصد به زودى برداشته شود: «اگر جمهورى اسلامى ايران تخفيفى در قيمت پيشنهادى خود به اين دو كشور بدهد اين تخفيف در حقيقت سودى است كه به جيب شركت   هاى دولتى هندى و پاكستانى خريدار گاز ايران خواهد رفت و قطعاً مردم ايران راضى به اين كار نخواهند بود.» وى به افزايش تدريجى تقاضاى گاز توسط هند و پاكستان در طول مذاكرات تا رقم روزانه ۱۵۰ميليون مترمكعب اشاره كرده و مى افزايد: «فروش يك چنين حجم زيادى گاز به دو مشترى آن هم با خط لوله، به صلاح ما نيست چون خود عاملى براى پايين آوردن قيمت گاز در بازار هند و پاكستان خواهد شد.»
و اين تاييد خبر منبع آگاه شرق است در مورد كاهش ميزان گاز صادراتى حداكثر تا ۹۰ ميليون مترمكعب در روز. جملات نژادحسينيان صراحت بيشترى به خود مى گيرد: «ايران از انجام تقاضاى دو كشور مبنى بر تامين چنين حجمى از گاز معذور بوده و ترجيح مى دهد ضمن كنترل عرضه گاز از پايين آمدن مصنوعى قيمت آن جلوگيرى كرده و خريداران متنوع تر و بيشترى داشته باشد.»
• توقع ارزان خريدن گاز را فراموش كنيد
معاون امور بين الملل وزارت نفت با اشاره به تراز گاز كشور در ده سال آينده مى گويد: «قرار است ميزان صادرات گاز ايران به ۴۸۵ ميليون مترمكعب برسد. در حالى كه در شرايط و زمان حاضر ما براى خريد حدود روزانه هزار ميليون مترمكعب گاز از طريق خط لوله و يا LNG مشترى داريم.» محمدهادى نژادحسينيان قيمت گاز را عامل مهم تصميم گيرى ايران مى داند: «علاوه بر اولويت همسايگان و توجه به رونق اقتصادى و همگرايى منطقه اى قطعاً قيمت گاز نيز از عوامل مهم براى تصميم گيرى ايران است.» نژادحسينيان توجه مقامات هند و پاكستان را به از دست ندادن فرصت گاز ايران جلب مى كند: «دسترسى مطمئن كشورها به منابع مطمئن انرژى، مهمترين شرط براى تضمين بهروزى و رشد اقتصادى آنها در آينده است. اجراى خط لوله صلح هم دسترسى هند و پاكستان به منبع گاز پارس جنوبى را كه توان بالقوه تامين انرژى تميز براى دو كشور فوق الذكر براى مدت صد سال را دارا است ايجاد مى كند.»
وى پيشنهاد مى كند هند و پاكستان اين فرصت را از دست ندهند: «اين فرصت بزرگترين دستاورد سياسى-اقتصادى است كه اگر آنان اين فرصت را از دست بدهند جبران آن بسيار پرهزينه خواهد بود. لذا هند و پاكستان بايد توقع ارزان خريدن گاز از ايران را فراموش كنند و تا فرصت باقى است از مزيت بى رقيب خط لوله صلح استفاده كنند.»
پيام معاون بين الملل وزارت نفت ايران را شايد بتوان اولتيماتوم جدى ايران به هند و پاكستان درباره روند مذاكرات صادرات گاز ارزيابى كرد.
• جوادى: حضور روسيه در خط لوله صلح
به نفع ايران نيست
مديرعامل شركت ملى صادرات گاز ايران با تاييد اتمام زمان تفاهمنامه اصلى صادرات گاز ايران به هند و پاكستان تا چند روز ديگر درباره آخرين تحولات خط لوله صلح به شرق گفت: «در جلسه اخيرمان در پاكستان، قيمت پيشنهادى هند و پاكستان براى خريد گاز ايران به شدت پايين بود. قرار شد در سوم جولاى به هند برويم و جلسه مشترك داشته باشيم اما ايران پيشنهاد داده است كه در اواسط ماه ژوئيه جلسه سه جانبه كارشناسى تشكيل دهيم.» 
وى با اشاره به قرارداد صادرات ۵ ميليون تن LNG به هند گفت: «اين قرارداد امضا شده و قطعى است اما تنفيذ نشده است. چرا كه بايد هيات مديره نفت و شوراى اقتصاد آن را تاييد كنند كه هنوز تاييد نكرده اند.»  وى درباره ميزان فروش گاز به هند و پاكستان با توجه به اتمام مدت تفاهمنامه هم اظهار مى كند: «ميزان فروش گاز بستگى به جذابيت قيمت آنها دارد. اگر قيمت پيشنهادى آنها پايين باشد ميزان صادرات هم كم خواهد شد.»
•رئيس جمهور روسيه اخيراً خواهان مشاركت اين كشور در احداث خط لوله صلح شده است. آيا حضور گازپروم در پروژه به نفع ايران است؟
«به چند دليل معتقدم كه حضور روس ها اصلاً نمى تواند براى ايران مفيد باشد. روس ها مى خواهند با مشاركت در خط لوله صلح به سه هدف برسند. اول اينكه مانع رسيدن منابع گازى تركمنستان به هند و پاكستان شده و آن را براى خودشان نگه دارند. ثانياً مى خواهند توجه ايران را به طرف شرق جلب كنند تا ايران وارد بازار گاز اروپا نشود. ثالثاً روس ها مى خواهند نوعى انحصار در صادرات گاز به اروپا داشته باشند و حاضر نيستند رقيب قدرتمندى چون ايران وارد بازار گاز اروپا شود.»
تحليل هاى جوادى قابل توجه است. مقامات ايران پيش از هر پاسخى به روس ها براى حضور اين كشور در خط لوله صلح و تشكيل شركت مشترك گازى بايد به همه ابعاد ماجرا اشراف يابند.
رضا زندى/شرق