ايران نفت خزر را به فراموشى سپرده است
ايران نفت خزر را به فراموشى سپرده است
 |
ماه گذشته نفت آذربايجان توسط خط لوله باكو - تفليس-جيحان براى نخستين بار وارد تركيه شد تا ايران شاهد آغاز به كار رسمى پروژه اى باشد كه در ابتدا كاملا غيراقتصادى به نظر مى رسيد، اما گذر زمان و انفعال ايران در خزر موجب شد نقش ايران در منابع انرژى خزر كمرنگ شود.
اگرچه امضاى موافقتنامه خط لوله گاز باكو - تفليس - جيحان در ابتدا به دليل ارزانى نفت غيراقتصادى مى نمود، اما اكنون موفقيت اين طرح و اجراى آن به معناى شكست ايران در خزر مى باشد.
قزاقستان، آذربايجان و روسيه از تقسيم ذخاير خزر بر اساس طول ساحل هر كشور حمايت
مى كنند و اين امر به ايران فقط ۱۳ درصد از منابع نفت و گاز خزر را مى دهد و در بين پنج كشور كمترين سهم خواهد بود.
ايران در درياى خزر «مبارزه شكست خورده اى» را دنبال مى كند و ديگر كشورهاى حاشيه خزر مبناى پيشنهادى ايران بر تقسيم دريا به قسمت هاى مساوى را قبول نمى كنند.
در حاليكه فعاليت هاى توسعه منابع خزر توسط كشورهاى شمالى خزر از زمان موافقتنامه سه جانبه روسيه - آذربايجان - قزاقستان در سال ۲۰۰۳ به اوج رسيده است ايران در ميان اين كشورها به يك منزوى و گوشه نشين تبديل شده است كه گهگاه از سوى تركمنستان حمايت
مى شود. تركمنستان از تقسيم دريا بر اساس طول ساحل ۱۸ درصد سهم مى برد.
به هر حال به نظر مى رسد كه راه حل پيشنهادى ايران براى تقسيم منابع خزر حداقل در عمل كنار گذاشته شده است هر چند در ظاهر ايران كماكان از آن حمايت مى كند.
افزون بر اين روند روزافزون ترانزيت نفت توليدى ديگر كشورها از خزر توسط ايران يكى از علائمى است كه نشان مى دهد ايران نيز با اين واقعيت كنار آمده است كه تقسيم ۲۰ درصدى خزر امكان پذير نيست. در پايان سال ۲۰۰۳ ايران ۱۱۰ هزار بشكه از نفت خزر را ترانزيت مى كرد كه پيش بينى مى شود اين رقم تا پايان دهه جارى به
۶/۱ ميليون بشكه افزايش يابد.
اين گزارش حاكى است: درحالى كه بخشى از نفت ترانزيت شده توسط ايران از حوزه هاى فراساحل به دست مى آيد همكارى انرژى ميان ايران و كشورهاى شوروى سابق از طريق خط لوله هاى جديد و توسعه خط لوله هاى قديمى در حال افزايش است. علامت ديگر تضعيف راه حل پيشنهادى ايران تصميم دولت اين كشور در اجراى آزمايش هاى لرزه شناسى و برنامه حفارى اكتشافى در حوزه دريايى و فراساحلى ايران در خزر در سال ۲۰۰۵ بود.
ايران در جستجوى ذخاير بيشتر نفت براى رسيدن به هدف بلند پروازانه رساندن ظرفيت توليد تا ۵ ميليون بشكه در روز طى پنج سال آينده و ۷ ميليون بشكه در روز طى ۱۰ سال آينده است.
شركت هاى خارجى همچون پتروبراس، استات اويل و برخى شركت هاى چينى نيز پى به چشم انداز مثبت نفت خزر برده اند و شركت هاى مهندسى خارجى نيز با توجه به كمبود تجربه
شركت هاى ايرانى در كاوش هاى نفتى فراساحل و آب هاى عميق نگاه خريدارانه اى به پروژه هاى نفتى ايران در خزر دارند. به هر حال به نظر مى رسد با توجه به علاقه ايران براى ترانزيت نفت و محصولات نفتى از كشورهاى حاشيه اى خزر موضع سرسختانه اين كشور درخزر كم كم رنگ ببازد.
درحاليكه سالانه يك تا۵/۱ ميليون بشكه بر تقاضاى جهانى نفت افزوده مى شود و از سوى ديگر توليد حوزه هاى نفتى بالغ در آمريكا، درياى شمال و خاورميانه نيز با كاهش مواجه است، نفت خزر مى تواند حداقل كمك كوچكى به عرضه نفت نمايد. در حال حاضر بازار جهانى نفت هر ساله نيازمند ۵/۲ تا۳ ميليون بشكه توليد نفت جديد است. همچنين ظرفيت مازاد توليد نفت نيز براى تسكين بازار جهانى نيازمند افزايش ۵۰۰ هزار تا يك ميليون بشكه اى طى يك دوره ۵ ساله است تا سطح آن به رقم قابل اتكاى ۴ ميليون بشكه افزايش يابد. بر اساس برخى برآوردهاى واقع بينانه ظرفيت توليد نفت حوزه هاى خزر از سطح فعلى ۶۰۰ هزار بشكه اى تا سال ۲۰۱۰ به ۲/ ۲ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد كه مى تواند نقشى به هر حال مهم در بازار جهانى نفت داشته باشد
اگرچه امضاى موافقتنامه خط لوله گاز باكو - تفليس - جيحان در ابتدا به دليل ارزانى نفت غيراقتصادى مى نمود، اما اكنون موفقيت اين طرح و اجراى آن به معناى شكست ايران در خزر مى باشد.
قزاقستان، آذربايجان و روسيه از تقسيم ذخاير خزر بر اساس طول ساحل هر كشور حمايت
مى كنند و اين امر به ايران فقط ۱۳ درصد از منابع نفت و گاز خزر را مى دهد و در بين پنج كشور كمترين سهم خواهد بود.
ايران در درياى خزر «مبارزه شكست خورده اى» را دنبال مى كند و ديگر كشورهاى حاشيه خزر مبناى پيشنهادى ايران بر تقسيم دريا به قسمت هاى مساوى را قبول نمى كنند.
در حاليكه فعاليت هاى توسعه منابع خزر توسط كشورهاى شمالى خزر از زمان موافقتنامه سه جانبه روسيه - آذربايجان - قزاقستان در سال ۲۰۰۳ به اوج رسيده است ايران در ميان اين كشورها به يك منزوى و گوشه نشين تبديل شده است كه گهگاه از سوى تركمنستان حمايت
مى شود. تركمنستان از تقسيم دريا بر اساس طول ساحل ۱۸ درصد سهم مى برد.
به هر حال به نظر مى رسد كه راه حل پيشنهادى ايران براى تقسيم منابع خزر حداقل در عمل كنار گذاشته شده است هر چند در ظاهر ايران كماكان از آن حمايت مى كند.
افزون بر اين روند روزافزون ترانزيت نفت توليدى ديگر كشورها از خزر توسط ايران يكى از علائمى است كه نشان مى دهد ايران نيز با اين واقعيت كنار آمده است كه تقسيم ۲۰ درصدى خزر امكان پذير نيست. در پايان سال ۲۰۰۳ ايران ۱۱۰ هزار بشكه از نفت خزر را ترانزيت مى كرد كه پيش بينى مى شود اين رقم تا پايان دهه جارى به
۶/۱ ميليون بشكه افزايش يابد.
اين گزارش حاكى است: درحالى كه بخشى از نفت ترانزيت شده توسط ايران از حوزه هاى فراساحل به دست مى آيد همكارى انرژى ميان ايران و كشورهاى شوروى سابق از طريق خط لوله هاى جديد و توسعه خط لوله هاى قديمى در حال افزايش است. علامت ديگر تضعيف راه حل پيشنهادى ايران تصميم دولت اين كشور در اجراى آزمايش هاى لرزه شناسى و برنامه حفارى اكتشافى در حوزه دريايى و فراساحلى ايران در خزر در سال ۲۰۰۵ بود.
ايران در جستجوى ذخاير بيشتر نفت براى رسيدن به هدف بلند پروازانه رساندن ظرفيت توليد تا ۵ ميليون بشكه در روز طى پنج سال آينده و ۷ ميليون بشكه در روز طى ۱۰ سال آينده است.
شركت هاى خارجى همچون پتروبراس، استات اويل و برخى شركت هاى چينى نيز پى به چشم انداز مثبت نفت خزر برده اند و شركت هاى مهندسى خارجى نيز با توجه به كمبود تجربه
شركت هاى ايرانى در كاوش هاى نفتى فراساحل و آب هاى عميق نگاه خريدارانه اى به پروژه هاى نفتى ايران در خزر دارند. به هر حال به نظر مى رسد با توجه به علاقه ايران براى ترانزيت نفت و محصولات نفتى از كشورهاى حاشيه اى خزر موضع سرسختانه اين كشور درخزر كم كم رنگ ببازد.
درحاليكه سالانه يك تا۵/۱ ميليون بشكه بر تقاضاى جهانى نفت افزوده مى شود و از سوى ديگر توليد حوزه هاى نفتى بالغ در آمريكا، درياى شمال و خاورميانه نيز با كاهش مواجه است، نفت خزر مى تواند حداقل كمك كوچكى به عرضه نفت نمايد. در حال حاضر بازار جهانى نفت هر ساله نيازمند ۵/۲ تا۳ ميليون بشكه توليد نفت جديد است. همچنين ظرفيت مازاد توليد نفت نيز براى تسكين بازار جهانى نيازمند افزايش ۵۰۰ هزار تا يك ميليون بشكه اى طى يك دوره ۵ ساله است تا سطح آن به رقم قابل اتكاى ۴ ميليون بشكه افزايش يابد. بر اساس برخى برآوردهاى واقع بينانه ظرفيت توليد نفت حوزه هاى خزر از سطح فعلى ۶۰۰ هزار بشكه اى تا سال ۲۰۱۰ به ۲/ ۲ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد كه مى تواند نقشى به هر حال مهم در بازار جهانى نفت داشته باشد
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و دوم خرداد ۱۳۸۵ ساعت 5:16 توسط
|