گزارش فارس از آينده بازار انرژي جهان

خاورميانه قلب تپنده انرژي دنيا محور توجه كشورهاي صنعتي

مصرف نفت دنيا در چند سال اخير به شدت افزايش يافته است، اين ميزان افزايش كه تقريبا دو برابر ميانگين افزايش آن طي دهه 2003 - 1993 است باعث شده تا محور توجه‌ها به خاورميانه به عنوان قلب تپنده سوختهاي فسيلي جهان معطوف شود.

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، مصرف نفت دنيا در چند سال اخير به شدت افزايش يافته كه اين مساله از سال 1986 تاكنون بي‌سابقه بوده است، اين ميزان افزايش تقريبا دو برابر ميانگين افزايش آن طي دهه 2003 - 1993 مي‌باشد.
بر اين اساس، توليد نفت دنيا از مرز 80 ميليون بشكه در روز فراتر رفت، اوپك توليد روزانه خود را 7/7 درصد معادل 2/2 ميليون بشكه افزايش داد، توليد نفت كشورهاي غير اوپك نيز بالغ بر 965 هزار بشكه در روز افزايش يافت. اين افزايش نزديك به 200 هزار بشكه در روز از ميانگين ده ساله اخير بيشتر بود. روسيه به عنوان بزرگترين توليدكننده غير اوپك توليد خود را به بيش از 750 هزار بشكه در روز افزايش داد.
بر اساس اين گزارش، مصرف گاز طبيعي جهان در سال ميلادي گذشته 3/3 درصد افزايش را نشان مي‌دهد. اين در حالي است كه مصرف گاز طبيعي در ده ساله پيش از آن بطور ميانگين 3/2 درصد رشد داشته است. در اين بين مصرف ايالات متحده به عنوان بزرگترين مصرف كننده گاز طبيعي در دنيا، بدون تغيير باقي مانده است.
اين گزارش مي افزايد: مجموع ذخاير تثبيت شده نفت جهان با 025/0 درصد افزايش هم اكنون حدود 6/1188 ميليارد بشكه مي‌باشد. در اين ميان منطقه خاورميانه با دارا بودن 9/733 ميليارد بشكه ذخاير معادل 7/61 درصد از كل ذخاير تثبيت شده نفت جهان، مقام اول را به خود اختصاص داده است. مناطق اروپا و اورآسيا، آفريقا، آمريكا مركزي و لاتين، آمريكاي شمالي و آسيا و اقيانوسيه نيز به ترتيب با دارا بودن 7/11 ، 4/9 ، 5/8، 1/5 و 5/3 درصد از ذخاير تثبيت شده نفت جهان در رتبه‌هاي بعد قرار گرفتند.
مجموع ذخاير تثبيت شده نفت در آمريكاي شمالي حدود 61 ميليارد بشكه برآورد مي‌شود. در ميان كشورهاي امريكاي مركزي وجنوبي، كشور ونزوئلا با در اختيار داشتن 2/77 ميليارد بشكه ذخاير تثبيت شده نفت خام و يا 5/6 درصد كل ذخاير نفتي جهان مقام اول را داراست.
اين گزارش حاكي است، منطقه اروپا و اورآسيا در مجموع 2/139 ميليارد بشكه و يا 7/11 درصد كل ذخاير تثبيت شده نفت خام دنيا را دراختيار دارند. به جز كشورهاي روسيه و قزاقستان سهم ساير كشورهاي اين منطقه از ذخاير تثبيت شده نفت خام دنيا در حدود 2 درصد است. روسيه و قزاقستان با دارا بودن 3/72 و 6/39 ميليارد بشكه ذخاير تثبيت شده نفت به ترتيب معادل 1/6 و 3/3 درصد از كل ذخاير نفت دنيا را به خود اختصاص دادند.
بر اساس اين گزارش ميزان ذخاير تثبيت شده گاز طبيعي جهان طبق آخرين آمار حدود 53/179 تريليون مترمكعب است. روسيه با دارا بودن 48 تريليون مترمكعب ذخاير گازي كه معادل 7/26 درصد از كل ذخاير گاز جهان مي‌باشد، بيشترين ميزان ذخاير گاز جهان را در اختيار دارد. ايران و قطر نيز به ترتيب با دارا بودن 5/27 و 8/25 تريليون مترمكعب ذخاير گازي در رديف بعدي قرار دارند.
ذخاير تثبيت شده آمريكاي شمالي 1/4 درصد از ذخاير جهاني را تشكيل مي‌دهد و معادل 32/7 تريليون مترمكعب مي باشد. از اين ميزان ذخاير، 29/5 تريليون مترمكعب آن در ايالات متحده واقع شده و پيش‌بيني مي‌شود با ادامه روند فعلي برداشت اين ذخاير، عمر ذخاير اين كشور 8/9 سال باشد.
اين گزارش مي افزايد ذخاير تثبيت شده آمريكاي جنوبي و مركزي 1/7 تريليون مترمكعب معادل 4 درصد كل ذخاير جهاني مي‌باشد. ونزوئلا با داشتن 22/4 تريليون مترمكعب ذخاير تثبيت شده بيشترين ميزان ذخاير اين منطقه را به خود اختصاص مي‌دهد. پيش‌بيني مي‌شود مطابق روند فعلي برداشت از ذخاير، عمر ذخاير اين كشور بالاي 100 سال باشد.
منطقه اروپا و اورآسيا با دارا بودن 64 تريليون مترمكعب ذخاير تثبيت شده، 7/35 درصد كل ذخاير جهاني را به خود اختصاص داده اند. در حدود 75 درصد از ذخاير اين منطقه در روسيه واقع شده است كه پيش‌بيني مي شود مطابق روند فعلي برداشت از ذخاير، عمر ذخاير اين كشور 5/81 سال باشد.
ذخاير تثبيت شده خاورميانه 8/72 تريليون مترمكعب معادل 6/40 درصد ذخاير جهاني است. ايران با دارا بودن 5/27 تريليون مترمكعب بيشترين ميزان ذخاير اين منطقه را به خود اختصاص مي‌دهد. پيش‌بيني مي شود براساس روند فعلي برداشت از ذخاير، عمر ذخاير ايران بالاي 100 سال باشد.
طبق آخرين آمار مجموع حجم ذخاير تثبيت شده نفت جهان 6/1188 ميليارد بشكه است كه در اين ميان، منطقه خاورميانه با دارا بودن 9/733 ميليارد بشكه ذخاير معادل 7/61 درصد از كل ذخاير تثبيت شده نفت جهان را به خود اختصاص داده است.
بنابراين گزارش، مناطق اروپا و اورآسيا، آفريقا، آمريكاي مركزي و لاتين، آمريكاي شمالي و آسيا و اقيانوسيه نيز به ترتيب با دارا بودن 7/11، 4/9، 5/8، 1/5 و 5/3 درصد از ذخاير تثبت شده نفت جهان در رتبه‌هاي بعدي قرار گرفتند.
در ميان كشورهاي آمريكاي مركزي و جنوبي، كشور ونزوئلا با در اختيار داشتن 2/77 ميليارد بشكه ذخاير تثبيت شده نفت خام و يا 5/6 درصد كل ذخاير نفتي جهان مقام اول را داراست.
منطقه اروپا و اوراسيا در مجموع 2/139 ميليارد بشكه و يا 7/11 درصد كل ذخاير تثبيت شده نفت خام دنيا را در خود دارد. ميزان ذخاير تثبيت شده نفت خام منطقه خاورميانه برابر با 9/733 ميليارد بشكه مي باشد. در حال حاضر عربستان سعودي با دارا بودن 7/262 ميليارد بشكه ذخاير نفت خام معادل 1/22 درصد از كل ذخاير جهاني، رتبه اول را در ميان كشورهاي اين منطقه دارد. كشورهاي ايران، عراق، كويت و امارات متحده عربي نيز به ترتيب در رتبه‌هاي بعد قرار دارند.
آمارها نشان مي‌دهد در سال گذشته ميلادي بيش از 3/17 درصد از نفت خام دنيا در آمريكاي شمالي، 8/8 درصد در آمريكاي مركزي و جنوبي، 22 درصد در اروپا، 7/30 درصد در خاورميانه، 4/11 درصد در آفريقا و 8/9 درصد در آسيا و اقيانوسيه توليد شده است. ميزان توليد نفت خام در مناطق مختلف جهان در اين سال عبارتند از:
ايالات متحده 8/329 ميليون تن معادل 5/8 درصد كل توليد نفت جهان، كانادا و مكزيك به ترتيب 6/147 و 7/190 ميليون تن، اروپا 7/850 ميليون بشكه. بيشترين حجم توليد در اروپا مربوط به كشورهاي روسيه، نروژ و انگلستان مي‌باشد. روسيه با توليد 7/458 ميليون تن، 9/11 درصد از كل توليد نفت خام دنيا را به خود اختصاص داده است.
اين گزارش مي‌افزايد: توليد نفت خام خاورميانه با افزايش 4/6 درصدي همراه بوده است. سهم اين منطقه از كل توليد نفت دنيا بيش از 7/30 درصد مي‌باشد. مصرف نفت دنيا بالغ بر 4/3 درصد افزايش داشته و به بيش از 1/3767 ميليون تن رسيده است. كشورهاي آمريكاي شمالي و آفريقايي به ترتيب با مصرف 4/1122 و 3/124 ميليون تن بيشترين و كمترين ميزان مصرف نفت خام دنيا را دارند.
كشورهاي آمريكاي شمالي در مجموع 8/29 درصد از كل مصرف نفت خام در دنيا را به خود اختصاص مي‌دهند.
براساس اين گزارش، سهم كشورهاي آمريكاي مركزي و جنوبي از مصرف نفت خام در دنيا افزون بر 9/5 درصد مي‌باشد. كشورهاي اروپايي 4/25 درصد از كل مصرف نفت دنيا را به خود اختصاص دادند. بزرگترين مصرف كنندگان نفت خام در اين منطقه به ترتيب عبارتند از: روسيه، آلمان و فرانسه. اين كشورها در مجموع با مصرف 1/346 ميليون تن نفت خام در حدود 2/36 درصد از نفت مصرفي اروپا را به خود اختصاص داده‌اند.
به گزارش فارس، مصرف نفت خام در خاورميانه با 2/5 درصد افزايش هم اكنون بيش از 9/250 ميليون تن و يا 7/6 درصد كل مصرف نفت خام دنيا است. عربستان سعودي با مصرف 6/76 ميليون تن، بزرگترين مصرف كننده نفت خام در اين منطقه به شمار مي‌آيد. مصرف نفت كويت نيز افزون بر 7/13 ميليون تن مي‌باشد. مصرف نفت ايران نيز به بيش از 3/73 ميليون تن و يا معادل 9/1 درصد از كل مصرف نفت خام در دنيا بالغ شده است.
براساس اين گزارش، تعداد پالايشگاههاي نفت دنيا طبق آخرين آمار 735 پالايشگاه با ظرفيت 84592 هزار بشكه در روز مي باشد . در حال حاضر سهم هر يك از مناطق دنيا از ظرفيت پالايش نفت بصورت ذيل مي‌باشد: آمريكاي شمالي 2/24 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 8/7 درصد، اروپا و اورآسيا 8/29 درصد، خاورميانه 4/8 درصد، آفريقا 9/3 درصد و آسيا و اقيانوسيه 9/25 درصد.
به گفته آمار، تزريق گاز طبيعي در جهان هم اكنون 8/396 ميليارد مترمكعب مي‌باشد. در اين بين آمريكاي شمالي 9/30 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 4/10 درصد، اروپا و اورآسيا 7/12 درصد، خاورميانه 7/20 درصد، آفريقا 9/22 درصد و آسيا و اقيانوسيه 3/2 درصد از كل اين ميزان تزريق را به خود اختصاص داده‌اند.
در خاورميانه، سه كشور ايران، يمن و امارات متحده عربي به ترتيب با تزريق 5/31، 7/19 و 8/15 ميليارد مترمكعب بالاترين سهم را به خود اختصاص مي‌دهند. سهم ساير كشورهاي خليج‌فارس به استثناي ايران و امارات متحده عربي از تزريق گاز طبيعي در خاورميانه 4/16 درصد مي‌باشد .
بنابراين گزارش، هم اكنون حجم گازهاي سوزانده شده و تخليه شده در هوا در دنيا معادل 91 ميليارد مترمكعب است. سهم مناطق مختلف دنيا از گاز سوزانده شده و تخليه شده در هوا عبارت از آمريكاي شمالي 7 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 8/8 درصد، اروپا و اورآسيا 1/19 درصد، خاورميانه 2/18 درصد، آفريقا 3/40 درصد و آسيا و اقيانوسيه 6/6 درصد مي‌باشد.
در منطقه خاورميانه بيشترين ميزان تلفات مربوط به عربستان با حدود 1/10 ميليارد مترمكعب مي‌باشد. تلفات گاز در كشورهاي حاشيه خليج‌فارس در مجموع 11/32 ميليارد مترمكعب است كه 2/97 درصد كل تلفات اين منطقه را تشكيل مي‌دهد. حجم گازهاي سوزانده شده و تخليه شده در هوا در منطقه خاورميانه بالغ بر 6/16 ميليارد مترمكعب است كه از اين ميزان 2/12 ميليارد مترمكعب، معادل 6/73 درصد مربوط به ايران مي‌باشد.
مصرف گاز طبيعي جهان هم اكنون 3/2689 ميليارد مترمكعب است. در سال گذشته ايالات متحده با مصرف 7/646 ميليارد متر مكعب معادل 24 درصد مصرف جهاني بيشترين ميزان مصرف را به خود اختصاص داده است.
هم اكنون سهم بخش هاي صنعت، خانگي، تجاري و عمومي، حمل و نقل، كشاورزي و غيره از مصرف نهايي گاز طبيعي در جهان به ترتيب 2/45، 1/34، 8/12، 2/5، 5/0، 2/2 درصد است . بالاترين ميزان مصرف گاز طبيعي در بخش صنعت مربوط به كشورهاي ايالات متحده، روسيه و آلمان به ترتيب به ميزان 163763، 52628 و 26973 ميليون مترمكعب مي‌باشد.
بيشترين ميزان مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي مربوط به اروپا و اورآسيا به ميزان 251390 ميليون متر مكعب است. اين ميزان، 4/51 درصد از كل مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي را شامل مي شود. سهم ساير مناطق دنيا از كل مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي به ترتيب آمريكاي شمالي 2/33 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 9/1 درصد، خاورميانه 3/5 درصد، آفريقا 8/0 درصد و آسيا و اقيانوسيه 4/7 درصد است.
كل مصرف گاز طبيعي، در بخش حمل و نقل منطقه خاورميانه 7 ميليون مترمكعب و مربوط به ايران است. در سطح جهاني بيشترين ميزان مصرف در بخش حمل و نقل مربوط به روسيه به ميزان 37933 ميليون مترمكعب مي باشد، در بخش تجاري و عمومي نيز بالاترين ميزان مصرف به ترتيب مربوط به كشورهاي ايالات متحده، كانادا و آلمان است.
ايالات متحده با واردات 1/201 ميليارد متر مكعب گاز از طريق خط لوله، 3/20 درصد از حجم مبادلات جهاني را به خود اختصاص داده است. آلمان، ايتاليا و فرانسه نيز به ترتيب با واردات 8/91، 4/61، 1/37 ميليارد مترمكعب در رديف هاي بعدي قرار دارند. روسيه و كانادا به ترتيب با صادرات 4/148 و 1/102 ميليارد مترمكعب بزرگترين صادركنندگان گاز طبيعي از طريق خط لوله در دنيا بوده‌اند.
براساس سناريوي مرجع آژانس بين المللي انرژي انتظار مي رود تقاضاي جهاني نفت از 78 ميليون بشكه در روز در سال 2002 به بيش از 119 ميليون بشكه در سال 2025 افزايش يابد. بخش عمده افزايش تقاضا مربوط به كشورهاي در حال رشد آسيايي خواهدبود، به طوري كه اين كشورها در مجموع 45 درصد از افزايش تقاضا طي دو دهه آتي را به خود اختصاص خواهند داد. همچنين انتظار مي رود بخش عمده افزايش تقاضاي نفت در سطح جهاني مربوط به بخش حمل و نقل باشد زيرا در افق پيش بيني جايگزيني برق با سوخت هاي فسيلي در اين بخش با كندي همراه خواهد بود. 28 درصد از افزايش تقاضا نيز مربوط به بخش صنعت خواهد بود.
آژانس بين المللي انرژي درباره قيمت هاي جهاني نفت 3 سناريو دارد كه اين 3 سناريو عبارتنداز: سناريوي قيمت هاي پايين، سناريوي مرجع و سناريوي قيمت هاي بالا. بر اساس سناريوي اول، بازار جهاني نفت به مرور رقابتي تر خواهد شد. زيرا از يك سو كشورهاي عضو اوپك به تدريج هماهنگي خود را از دست خواهند داد و هر يك از اعضا خواهد كوشيد تا اندازه اي كه بازار اجازه مي دهد توليدكند. از سوي ديگر هزينه هاي توليد در كشورهاي غير اوپك كاهش يافته و رقباي بالقوه در بازار رشد خواهند نمود و در نتيجه اوپك براي رقابت با اين توليدكنندگان جديد مجبور به كاهش قيمتها خواهد بود.بر اساس سناريوي مرجع دورنماي بلندمدت انرژي، عرضه جهاني نفت در سال 2025 به بيش از 122 ميليون بشكه در روز افزايش خواهد يافت. كشورهاي غيراوپك تنها 41درصد از افزايش توليد در سطح جهاني را به خود اختصاص خواهند داد. در طي دو دهه گذشته افزايش توليد غيراوپك باعث شده سهم اوپك از بازار جهاني پايين تر از سهم آن در سال 1973باشد. انتظار مي رود توليد اوپك در سال 2025 در حدود 24ميليون بشكه بيش از توليد سال 2003 باشد. پيش بيني آژانس بين المللي انرژي همچين حاكي از ان است كه تا پايان دوره پيش بيني صادرات نفت اوپك به كشورهاي توسعه يافته به حدود 27 ميليون بشكه در روز خواهد رسيد.
بر اساس سناريوي مرجع آژانس بين المللي انرژي انتظار مي رود مصرف جهاني گاز طبيعي در دوره 2025-2002 به طور ميانگين ساليانه 3/2 درصد افزيش يابد و به 156 تريليون فوت مكعب در انتهاي دوره پيش بيني بالغ گردد. سهم گاز طبيعي از كل مصرف انرژي دنيا از 23 درصد در ابتداي دوره به 25 درصد در انتهاي دوره بالغ خواهد شد. پيش بيني مي شود نيمي از افزايش تقاضاي جهاني گاز مربوط به توليد برق باشد.
پيش بيني هاي آژانس بين المللي انرژي همچنين حاكي از آن است كه بيشترين ميزان افزايش مصرف طي دو دهه آتي مربوط به كشورهاي اروپاي شرقي و شوروي سابق به ميزان 63 درصد خواهد بود. مصرف گاز در كشورهاي در حال توسعه آسيايي نيز طي دوره پيش بيني تقريبا سه برابر خواهد شد. اين در حالي است كه پيش بيني مي شود مصرف گاز در كشورهاي توسعه يافته بانرخ 6/1 درصد در سال افزايش يابد.
انتظار مي رود نرخ رشد توليد گاز طبيعي در كشورهاي در حال رشد آسيايي، كشورهاي اروپاي شرقي و شوروي سابق و كشورهاي صنعتي طي دوره پيش بيني به ترتيب 1/4، 3/2، 6/0 درصدباشد. تفاوت قابل ملاحظه بين نرخ افزايش توليد و مصرف گاز در كشورهاي توسعه يافته موجب افزايش وابستگي اين كشورها به كشورهاي دارنده منابع گاز خواهد شد. انتظار مي رود سهم كشورهاي توسعه يافته از توليد و مصرف گاز طبيعي در سال 2025 به ترتيب 29 و 43 درصد باشد.
بر اساس مطالعات زمين شناسي ايالات متحده، انتظار مي‌رود تا سال 2025 در مجموع 2347 تريليون فوت مكعب به ذخاير گازي جهان اضافه مي شود. پيش بيني مي شود كه بيش از نيمي از اين ذخاير كشف نشده در منطقه شوروي سابق، خاورميانه و آفريقاي شمالي و در حدود يك چهارم آن در منطقه آمريكاي شمالي، مركزي و جنوبي واقع باشد.
انتهاي پيام/

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، مصرف نفت دنيا در چند سال اخير به شدت افزايش يافته كه اين مساله از سال 1986 تاكنون بي‌سابقه بوده است، اين ميزان افزايش تقريبا دو برابر ميانگين افزايش آن طي دهه 2003 - 1993 مي‌باشد.
بر اين اساس، توليد نفت دنيا از مرز 80 ميليون بشكه در روز فراتر رفت، اوپك توليد روزانه خود را 7/7 درصد معادل 2/2 ميليون بشكه افزايش داد، توليد نفت كشورهاي غير اوپك نيز بالغ بر 965 هزار بشكه در روز افزايش يافت. اين افزايش نزديك به 200 هزار بشكه در روز از ميانگين ده ساله اخير بيشتر بود. روسيه به عنوان بزرگترين توليدكننده غير اوپك توليد خود را به بيش از 750 هزار بشكه در روز افزايش داد.
بر اساس اين گزارش، مصرف گاز طبيعي جهان در سال ميلادي گذشته 3/3 درصد افزايش را نشان مي‌دهد. اين در حالي است كه مصرف گاز طبيعي در ده ساله پيش از آن بطور ميانگين 3/2 درصد رشد داشته است. در اين بين مصرف ايالات متحده به عنوان بزرگترين مصرف كننده گاز طبيعي در دنيا، بدون تغيير باقي مانده است.
اين گزارش مي افزايد: مجموع ذخاير تثبيت شده نفت جهان با 025/0 درصد افزايش هم اكنون حدود 6/1188 ميليارد بشكه مي‌باشد. در اين ميان منطقه خاورميانه با دارا بودن 9/733 ميليارد بشكه ذخاير معادل 7/61 درصد از كل ذخاير تثبيت شده نفت جهان، مقام اول را به خود اختصاص داده است. مناطق اروپا و اورآسيا، آفريقا، آمريكا مركزي و لاتين، آمريكاي شمالي و آسيا و اقيانوسيه نيز به ترتيب با دارا بودن 7/11 ، 4/9 ، 5/8، 1/5 و 5/3 درصد از ذخاير تثبيت شده نفت جهان در رتبه‌هاي بعد قرار گرفتند.
مجموع ذخاير تثبيت شده نفت در آمريكاي شمالي حدود 61 ميليارد بشكه برآورد مي‌شود. در ميان كشورهاي امريكاي مركزي وجنوبي، كشور ونزوئلا با در اختيار داشتن 2/77 ميليارد بشكه ذخاير تثبيت شده نفت خام و يا 5/6 درصد كل ذخاير نفتي جهان مقام اول را داراست.
اين گزارش حاكي است، منطقه اروپا و اورآسيا در مجموع 2/139 ميليارد بشكه و يا 7/11 درصد كل ذخاير تثبيت شده نفت خام دنيا را دراختيار دارند. به جز كشورهاي روسيه و قزاقستان سهم ساير كشورهاي اين منطقه از ذخاير تثبيت شده نفت خام دنيا در حدود 2 درصد است. روسيه و قزاقستان با دارا بودن 3/72 و 6/39 ميليارد بشكه ذخاير تثبيت شده نفت به ترتيب معادل 1/6 و 3/3 درصد از كل ذخاير نفت دنيا را به خود اختصاص دادند.
بر اساس اين گزارش ميزان ذخاير تثبيت شده گاز طبيعي جهان طبق آخرين آمار حدود 53/179 تريليون مترمكعب است. روسيه با دارا بودن 48 تريليون مترمكعب ذخاير گازي كه معادل 7/26 درصد از كل ذخاير گاز جهان مي‌باشد، بيشترين ميزان ذخاير گاز جهان را در اختيار دارد. ايران و قطر نيز به ترتيب با دارا بودن 5/27 و 8/25 تريليون مترمكعب ذخاير گازي در رديف بعدي قرار دارند.
ذخاير تثبيت شده آمريكاي شمالي 1/4 درصد از ذخاير جهاني را تشكيل مي‌دهد و معادل 32/7 تريليون مترمكعب مي باشد. از اين ميزان ذخاير، 29/5 تريليون مترمكعب آن در ايالات متحده واقع شده و پيش‌بيني مي‌شود با ادامه روند فعلي برداشت اين ذخاير، عمر ذخاير اين كشور 8/9 سال باشد.
اين گزارش مي افزايد ذخاير تثبيت شده آمريكاي جنوبي و مركزي 1/7 تريليون مترمكعب معادل 4 درصد كل ذخاير جهاني مي‌باشد. ونزوئلا با داشتن 22/4 تريليون مترمكعب ذخاير تثبيت شده بيشترين ميزان ذخاير اين منطقه را به خود اختصاص مي‌دهد. پيش‌بيني مي‌شود مطابق روند فعلي برداشت از ذخاير، عمر ذخاير اين كشور بالاي 100 سال باشد.
منطقه اروپا و اورآسيا با دارا بودن 64 تريليون مترمكعب ذخاير تثبيت شده، 7/35 درصد كل ذخاير جهاني را به خود اختصاص داده اند. در حدود 75 درصد از ذخاير اين منطقه در روسيه واقع شده است كه پيش‌بيني مي شود مطابق روند فعلي برداشت از ذخاير، عمر ذخاير اين كشور 5/81 سال باشد.
ذخاير تثبيت شده خاورميانه 8/72 تريليون مترمكعب معادل 6/40 درصد ذخاير جهاني است. ايران با دارا بودن 5/27 تريليون مترمكعب بيشترين ميزان ذخاير اين منطقه را به خود اختصاص مي‌دهد. پيش‌بيني مي شود براساس روند فعلي برداشت از ذخاير، عمر ذخاير ايران بالاي 100 سال باشد.
طبق آخرين آمار مجموع حجم ذخاير تثبيت شده نفت جهان 6/1188 ميليارد بشكه است كه در اين ميان، منطقه خاورميانه با دارا بودن 9/733 ميليارد بشكه ذخاير معادل 7/61 درصد از كل ذخاير تثبيت شده نفت جهان را به خود اختصاص داده است.
بنابراين گزارش، مناطق اروپا و اورآسيا، آفريقا، آمريكاي مركزي و لاتين، آمريكاي شمالي و آسيا و اقيانوسيه نيز به ترتيب با دارا بودن 7/11، 4/9، 5/8، 1/5 و 5/3 درصد از ذخاير تثبت شده نفت جهان در رتبه‌هاي بعدي قرار گرفتند.
در ميان كشورهاي آمريكاي مركزي و جنوبي، كشور ونزوئلا با در اختيار داشتن 2/77 ميليارد بشكه ذخاير تثبيت شده نفت خام و يا 5/6 درصد كل ذخاير نفتي جهان مقام اول را داراست.
منطقه اروپا و اوراسيا در مجموع 2/139 ميليارد بشكه و يا 7/11 درصد كل ذخاير تثبيت شده نفت خام دنيا را در خود دارد. ميزان ذخاير تثبيت شده نفت خام منطقه خاورميانه برابر با 9/733 ميليارد بشكه مي باشد. در حال حاضر عربستان سعودي با دارا بودن 7/262 ميليارد بشكه ذخاير نفت خام معادل 1/22 درصد از كل ذخاير جهاني، رتبه اول را در ميان كشورهاي اين منطقه دارد. كشورهاي ايران، عراق، كويت و امارات متحده عربي نيز به ترتيب در رتبه‌هاي بعد قرار دارند.
آمارها نشان مي‌دهد در سال گذشته ميلادي بيش از 3/17 درصد از نفت خام دنيا در آمريكاي شمالي، 8/8 درصد در آمريكاي مركزي و جنوبي، 22 درصد در اروپا، 7/30 درصد در خاورميانه، 4/11 درصد در آفريقا و 8/9 درصد در آسيا و اقيانوسيه توليد شده است. ميزان توليد نفت خام در مناطق مختلف جهان در اين سال عبارتند از:
ايالات متحده 8/329 ميليون تن معادل 5/8 درصد كل توليد نفت جهان، كانادا و مكزيك به ترتيب 6/147 و 7/190 ميليون تن، اروپا 7/850 ميليون بشكه. بيشترين حجم توليد در اروپا مربوط به كشورهاي روسيه، نروژ و انگلستان مي‌باشد. روسيه با توليد 7/458 ميليون تن، 9/11 درصد از كل توليد نفت خام دنيا را به خود اختصاص داده است.
اين گزارش مي‌افزايد: توليد نفت خام خاورميانه با افزايش 4/6 درصدي همراه بوده است. سهم اين منطقه از كل توليد نفت دنيا بيش از 7/30 درصد مي‌باشد. مصرف نفت دنيا بالغ بر 4/3 درصد افزايش داشته و به بيش از 1/3767 ميليون تن رسيده است. كشورهاي آمريكاي شمالي و آفريقايي به ترتيب با مصرف 4/1122 و 3/124 ميليون تن بيشترين و كمترين ميزان مصرف نفت خام دنيا را دارند.
كشورهاي آمريكاي شمالي در مجموع 8/29 درصد از كل مصرف نفت خام در دنيا را به خود اختصاص مي‌دهند.
براساس اين گزارش، سهم كشورهاي آمريكاي مركزي و جنوبي از مصرف نفت خام در دنيا افزون بر 9/5 درصد مي‌باشد. كشورهاي اروپايي 4/25 درصد از كل مصرف نفت دنيا را به خود اختصاص دادند. بزرگترين مصرف كنندگان نفت خام در اين منطقه به ترتيب عبارتند از: روسيه، آلمان و فرانسه. اين كشورها در مجموع با مصرف 1/346 ميليون تن نفت خام در حدود 2/36 درصد از نفت مصرفي اروپا را به خود اختصاص داده‌اند.
به گزارش فارس، مصرف نفت خام در خاورميانه با 2/5 درصد افزايش هم اكنون بيش از 9/250 ميليون تن و يا 7/6 درصد كل مصرف نفت خام دنيا است. عربستان سعودي با مصرف 6/76 ميليون تن، بزرگترين مصرف كننده نفت خام در اين منطقه به شمار مي‌آيد. مصرف نفت كويت نيز افزون بر 7/13 ميليون تن مي‌باشد. مصرف نفت ايران نيز به بيش از 3/73 ميليون تن و يا معادل 9/1 درصد از كل مصرف نفت خام در دنيا بالغ شده است.
براساس اين گزارش، تعداد پالايشگاههاي نفت دنيا طبق آخرين آمار 735 پالايشگاه با ظرفيت 84592 هزار بشكه در روز مي باشد . در حال حاضر سهم هر يك از مناطق دنيا از ظرفيت پالايش نفت بصورت ذيل مي‌باشد: آمريكاي شمالي 2/24 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 8/7 درصد، اروپا و اورآسيا 8/29 درصد، خاورميانه 4/8 درصد، آفريقا 9/3 درصد و آسيا و اقيانوسيه 9/25 درصد.
به گفته آمار، تزريق گاز طبيعي در جهان هم اكنون 8/396 ميليارد مترمكعب مي‌باشد. در اين بين آمريكاي شمالي 9/30 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 4/10 درصد، اروپا و اورآسيا 7/12 درصد، خاورميانه 7/20 درصد، آفريقا 9/22 درصد و آسيا و اقيانوسيه 3/2 درصد از كل اين ميزان تزريق را به خود اختصاص داده‌اند.
در خاورميانه، سه كشور ايران، يمن و امارات متحده عربي به ترتيب با تزريق 5/31، 7/19 و 8/15 ميليارد مترمكعب بالاترين سهم را به خود اختصاص مي‌دهند. سهم ساير كشورهاي خليج‌فارس به استثناي ايران و امارات متحده عربي از تزريق گاز طبيعي در خاورميانه 4/16 درصد مي‌باشد .
بنابراين گزارش، هم اكنون حجم گازهاي سوزانده شده و تخليه شده در هوا در دنيا معادل 91 ميليارد مترمكعب است. سهم مناطق مختلف دنيا از گاز سوزانده شده و تخليه شده در هوا عبارت از آمريكاي شمالي 7 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 8/8 درصد، اروپا و اورآسيا 1/19 درصد، خاورميانه 2/18 درصد، آفريقا 3/40 درصد و آسيا و اقيانوسيه 6/6 درصد مي‌باشد.
در منطقه خاورميانه بيشترين ميزان تلفات مربوط به عربستان با حدود 1/10 ميليارد مترمكعب مي‌باشد. تلفات گاز در كشورهاي حاشيه خليج‌فارس در مجموع 11/32 ميليارد مترمكعب است كه 2/97 درصد كل تلفات اين منطقه را تشكيل مي‌دهد. حجم گازهاي سوزانده شده و تخليه شده در هوا در منطقه خاورميانه بالغ بر 6/16 ميليارد مترمكعب است كه از اين ميزان 2/12 ميليارد مترمكعب، معادل 6/73 درصد مربوط به ايران مي‌باشد.
مصرف گاز طبيعي جهان هم اكنون 3/2689 ميليارد مترمكعب است. در سال گذشته ايالات متحده با مصرف 7/646 ميليارد متر مكعب معادل 24 درصد مصرف جهاني بيشترين ميزان مصرف را به خود اختصاص داده است.
هم اكنون سهم بخش هاي صنعت، خانگي، تجاري و عمومي، حمل و نقل، كشاورزي و غيره از مصرف نهايي گاز طبيعي در جهان به ترتيب 2/45، 1/34، 8/12، 2/5، 5/0، 2/2 درصد است . بالاترين ميزان مصرف گاز طبيعي در بخش صنعت مربوط به كشورهاي ايالات متحده، روسيه و آلمان به ترتيب به ميزان 163763، 52628 و 26973 ميليون مترمكعب مي‌باشد.
بيشترين ميزان مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي مربوط به اروپا و اورآسيا به ميزان 251390 ميليون متر مكعب است. اين ميزان، 4/51 درصد از كل مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي را شامل مي شود. سهم ساير مناطق دنيا از كل مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي به ترتيب آمريكاي شمالي 2/33 درصد، آمريكاي مركزي و جنوبي 9/1 درصد، خاورميانه 3/5 درصد، آفريقا 8/0 درصد و آسيا و اقيانوسيه 4/7 درصد است.
كل مصرف گاز طبيعي، در بخش حمل و نقل منطقه خاورميانه 7 ميليون مترمكعب و مربوط به ايران است. در سطح جهاني بيشترين ميزان مصرف در بخش حمل و نقل مربوط به روسيه به ميزان 37933 ميليون مترمكعب مي باشد، در بخش تجاري و عمومي نيز بالاترين ميزان مصرف به ترتيب مربوط به كشورهاي ايالات متحده، كانادا و آلمان است.
ايالات متحده با واردات 1/201 ميليارد متر مكعب گاز از طريق خط لوله، 3/20 درصد از حجم مبادلات جهاني را به خود اختصاص داده است. آلمان، ايتاليا و فرانسه نيز به ترتيب با واردات 8/91، 4/61، 1/37 ميليارد مترمكعب در رديف هاي بعدي قرار دارند. روسيه و كانادا به ترتيب با صادرات 4/148 و 1/102 ميليارد مترمكعب بزرگترين صادركنندگان گاز طبيعي از طريق خط لوله در دنيا بوده‌اند.
براساس سناريوي مرجع آژانس بين المللي انرژي انتظار مي رود تقاضاي جهاني نفت از 78 ميليون بشكه در روز در سال 2002 به بيش از 119 ميليون بشكه در سال 2025 افزايش يابد. بخش عمده افزايش تقاضا مربوط به كشورهاي در حال رشد آسيايي خواهدبود، به طوري كه اين كشورها در مجموع 45 درصد از افزايش تقاضا طي دو دهه آتي را به خود اختصاص خواهند داد. همچنين انتظار مي رود بخش عمده افزايش تقاضاي نفت در سطح جهاني مربوط به بخش حمل و نقل باشد زيرا در افق پيش بيني جايگزيني برق با سوخت هاي فسيلي در اين بخش با كندي همراه خواهد بود. 28 درصد از افزايش تقاضا نيز مربوط به بخش صنعت خواهد بود.
آژانس بين المللي انرژي درباره قيمت هاي جهاني نفت 3 سناريو دارد كه اين 3 سناريو عبارتنداز: سناريوي قيمت هاي پايين، سناريوي مرجع و سناريوي قيمت هاي بالا. بر اساس سناريوي اول، بازار جهاني نفت به مرور رقابتي تر خواهد شد. زيرا از يك سو كشورهاي عضو اوپك به تدريج هماهنگي خود را از دست خواهند داد و هر يك از اعضا خواهد كوشيد تا اندازه اي كه بازار اجازه مي دهد توليدكند. از سوي ديگر هزينه هاي توليد در كشورهاي غير اوپك كاهش يافته و رقباي بالقوه در بازار رشد خواهند نمود و در نتيجه اوپك براي رقابت با اين توليدكنندگان جديد مجبور به كاهش قيمتها خواهد بود.بر اساس سناريوي مرجع دورنماي بلندمدت انرژي، عرضه جهاني نفت در سال 2025 به بيش از 122 ميليون بشكه در روز افزايش خواهد يافت. كشورهاي غيراوپك تنها 41درصد از افزايش توليد در سطح جهاني را به خود اختصاص خواهند داد. در طي دو دهه گذشته افزايش توليد غيراوپك باعث شده سهم اوپك از بازار جهاني پايين تر از سهم آن در سال 1973باشد. انتظار مي رود توليد اوپك در سال 2025 در حدود 24ميليون بشكه بيش از توليد سال 2003 باشد. پيش بيني آژانس بين المللي انرژي همچين حاكي از ان است كه تا پايان دوره پيش بيني صادرات نفت اوپك به كشورهاي توسعه يافته به حدود 27 ميليون بشكه در روز خواهد رسيد.
بر اساس سناريوي مرجع آژانس بين المللي انرژي انتظار مي رود مصرف جهاني گاز طبيعي در دوره 2025-2002 به طور ميانگين ساليانه 3/2 درصد افزيش يابد و به 156 تريليون فوت مكعب در انتهاي دوره پيش بيني بالغ گردد. سهم گاز طبيعي از كل مصرف انرژي دنيا از 23 درصد در ابتداي دوره به 25 درصد در انتهاي دوره بالغ خواهد شد. پيش بيني مي شود نيمي از افزايش تقاضاي جهاني گاز مربوط به توليد برق باشد.
پيش بيني هاي آژانس بين المللي انرژي همچنين حاكي از آن است كه بيشترين ميزان افزايش مصرف طي دو دهه آتي مربوط به كشورهاي اروپاي شرقي و شوروي سابق به ميزان 63 درصد خواهد بود. مصرف گاز در كشورهاي در حال توسعه آسيايي نيز طي دوره پيش بيني تقريبا سه برابر خواهد شد. اين در حالي است كه پيش بيني مي شود مصرف گاز در كشورهاي توسعه يافته بانرخ 6/1 درصد در سال افزايش يابد.
انتظار مي رود نرخ رشد توليد گاز طبيعي در كشورهاي در حال رشد آسيايي، كشورهاي اروپاي شرقي و شوروي سابق و كشورهاي صنعتي طي دوره پيش بيني به ترتيب 1/4، 3/2، 6/0 درصدباشد. تفاوت قابل ملاحظه بين نرخ افزايش توليد و مصرف گاز در كشورهاي توسعه يافته موجب افزايش وابستگي اين كشورها به كشورهاي دارنده منابع گاز خواهد شد. انتظار مي رود سهم كشورهاي توسعه يافته از توليد و مصرف گاز طبيعي در سال 2025 به ترتيب 29 و 43 درصد باشد.
بر اساس مطالعات زمين شناسي ايالات متحده، انتظار مي‌رود تا سال 2025 در مجموع 2347 تريليون فوت مكعب به ذخاير گازي جهان اضافه مي شود. پيش بيني مي شود كه بيش از نيمي از اين ذخاير كشف نشده در منطقه شوروي سابق، خاورميانه و آفريقاي شمالي و در حدود يك چهارم آن در منطقه آمريكاي شمالي، مركزي و جنوبي واقع باشد.
انتهاي پيام/

فارس