تاكيد يك عضو كميسيون انرژي بر تمركز زدايي شركت هاي نفتي از تهران

« فکر می کنم باید در خصوص انگیزه تاسیس مناطق ویژه اقتصادی در ایران یک بازنگری کلی انجام شود، در این چند سال این مناطق توانسته اند نقش خوبی در جذب سرمایه گذاران داشته باشند اما نتوانسته اند یک سلسله مشکلات را که گریبانگیر آنها بوده برطرف کنند به ویژه در بخش سرمایه گذاری خارجی اطمینان نداشتن از برگشت سرمایه باعث شده که بسیاری از سرمایه گذاران خارجی حاضر به سرمایه گذاری در مناطق ویژه اقتصادی نباشند چرا که امکان رفت و آمد و کار و تلاش اقتصادی به صورت آزادانه برای شرکت های خارجی درمناطق ویژه دیده نشده است» .
عبارت بالا بخشی از پاسخ آقای شکراله عطارزاده نماینده بوشهر، دیلم و گناوه در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون انرژی مجلس به پرسش خبرنگار شبکه خبری ایران پترونت در باره بحث تبدیل مناطق ویژه اقتصادی به مناطق آزاد است .
عطارزاده ادامه می دهد : مطلب دیگری که هست این که بانک های خارجی نمی توانند در منطقه ویژه اقتصادی به تاسیس شعبه و عملیات بانکی اقدام بکنند، با توجه به این که شرکت های خارجی روی بانک های خارجی حساستر هستند و تمایل دارند که در این بانک ها حساب داشته و به نوعی اطمینان خاطر بیشتری داشته باشند، بنابراین اگر بحث تبدیل مناطق ویژه اقتصادی به مناطق آزاد مطرح شده است به خاطر مقداری آزادی عمل در منطقه آزاد است چه از نظر کار و فعالیت های اقتصادی و چه از نظر مسائل بانکی و بیمه ای که قاعدتا در مناطق آزاد در حال حاضر چنین برخورداری بیشتر است و من فکر می کنم همین دو ویژگی باعث شده که در نهایت بسیاری از نیروها و اقتصاد دانان ما به این چاره اندیشی برسند که مناطق ویژه اقتصادی کم کم دارند خاصیت خود را از دست می دهند و تقریبا به روزمرگی دچار شده اند یعنی هیچ تحول و دگرگونی در آنها نیست، سرمایه گذاران جدید به مناطق ویژه اقتصادی وارد نشده اند و آن چیزی هم که به وجود آمده تقریبا به شکل شهرک های صنعتی است در حالی که ما شهرک های صنعتی داریم به همین شکل و شمایل و من فکر می کنم امتیازات بیشتر از شهرک های صنعتی هم شامل مناطق ویژه نشده است.
ایران پترونت: وزیر نفت گفته است دغدغه صنعت نفت ایران سرمایه گذاری است، فکر می کنید تبدیل مناطق ویژه به مناطق آزاد تا چه میزان در موضوع سرمایه گذاری موثر است و چقدر می تواند در بخش نفت، گاز و پتروشیمی جاذب سرمایه گذاری خارجی باشد؟
عطارزاده: پیشنهادی را با امضای 60 نفر از نمایندگان به مجلس ارائه کردیم برای این که منطقه ویژه اقتصادی در عسلویه به منطقه آزاد تبدیل شود که فوریت آن رای نیاورد ولی در نهایت معتقدم اگر فضایی مانند عسلویه به منطقه آزاد تبدیل شود سرمایه گذاران با اطمینان خاطر بیشتری می آیند و صد در صد سرمایه خود را به این منطقه می آورند و مشغول به فعالیت می شوند، این قواعدی هم که کار 51 درصد ایرانی و 49 درصد خارجی باشد قاعدتا با وجود منطقه آزاد برداشته می شود و فکر می کنم اگر می خواهیم در مناطق نفتی خودمان و مناطقی مانند عسلویه کارها را سرعت بدهیم باید سرمایه گذاران را جذب مناطق آزاد بکنیم.
در حال حاضر کشورهای عربی منطقه و آنطوری که شنیده ام برخی امیر نشین های امارات عربی متحده در فکر این هستند که حتی با خشک کردن بخشی از دریا مناطق آزادی مانند دوبی ایجاد کنند، بنابراین با توجه به این که هم اکنون مناطق آزاد هم در کشورهای حوزه خلیج فارس و هم در دیگر مناطق جهان به خوبی جواب داده است ما هم باید مناطق آزاد به معنای کامل آن داشته باشیم.
ایران پترونت: آیا این امر می تواند به اجرای هرچه بهتر طرح ها و پروژه های صنعت نفت کمک کند و با توجه به شرایطی که وجود دارد و بحث هایی که در باره بیع متقابل و دیگر روشهای سرمایه گذاری بوده و هست می تواند موجب تسریع در کارها بشود و به اجرای طرح ها و پروژه ها شتاب بیشتری بدهد؟
عطارزاده: من معتقدم این امر اجرای طرح ها و پروژه ها را کاملا تسریع می کند چون ما هنوز در نوع قراردادهایمان واقعا مانده ایم و هر روز یک نوع قرارداد را پیش می کشیم و به نوعی می خواهیم شرکت های خارجی برمبنای دیدگاه های ما وارد معاملات بشوند، من معتقدم اگر ما منطقه آزاد را بویژه در نقاط حساسی مانند عسلویه ایجاد کنیم شرکت های خارجی با خیال راحت می آیند، سرمایه خود را می آورند و دغدغه ای برای بازگشت سرمایه اشان نخواهند داشت.
ایران پترونت: تمایل شرکت های خارجی برای سرمایه گذاری و فعالیت در ایران به ویژه در طرح ها و پروژه های نفت و گاز وجود دارد، بنظر شما آیا آمادگی و امکانات ما به گونه ای هست که بتوانیم به این تمایل پاسخ بدهیم و این سرمایه گذاری را جذب کنیم؟
عطارزاده: ما زیرساخت های مناسب را برای فعالیت شرکت های خارجی در عسلویه ایجاد کرده ایم، در حال حاضر منطقه ویژه اقتصادی کنونی قطعات زمین را آماده و آب و برق را تامین کرده است بنابراین شرکت های خارجی در آنجا حداقل از مولفه هایی که مورد نیازشان هست برخوردارند، در بحث مناطق آزاد مشکلاتی برای مردم بومی آنجا به وجود می آید که آنهم با سیاست گذاری درست قابل رفع است و من معتقدم آن نفع کلی که متوجه صنعت ما در آنجا می شود از ا همیت بیشتری برخوردار است.
ایران پترونت: پس چرا کارها با تاخیر روبرو می شود، آیا علت خاصی دارد؟ آیا بوروکراسی و تشریفات اداری علت آن است، آیا مسائل و مشکلات فرهنگی در منطقه علت آن است؟ اگر ما امکانات، آمادگی و توانایی لازم را برای جذب سرمایه و حضور شرکت های خارجی در اجرای پروژه ها داریم پس علت تاخیر یا توقف اجرای برخی طرح ها و پروژه ها چیست؟
عطارزاده: من این تاخیرها را ناشی از مدیریت های ضعیفی که در سطوح مختلف کشور وجود دارد می دانم، شما ببنید چندین سال است که موضوع بورس نفت در کشور مطرح شده است، چرا به سرانجام نمی رسد؟ من معتقدم به این دلیل است که یک مدیریت قوی در پی آن نیست که آن را اجرایی کند و اراده قوی در دستگاه هایی که به نوعی باید از آن پشتیبانی کنند وجود ندارد و از آن سو می بینیم که در حال حاضر بورس های کشورهای عربی منطقه و حوزه خلیج فارس دارد راه می افتد و آنها فردا وقتی بتوانند بورس فعالی داشته باشند دیگر جایی برای بورس نفت ما باقی نخواهد ماند، بقیه کارها هم به همین وضعیت دچار است، تصمیمات پراکنده و پراکندگی دستگاه های مختلف تصمیم گیرنده ، اینها از جمله عواملی است که باعث می شود ما به موقع به نتیجه نرسیم بنابراین باید رئیس محترم جمهور در مسایل حساس یک دستگاه را متولی خاص یک برنامه قرار بدهد و از آن عملکرد و مسئولیت بخواهد سئوال کند و جواب بخواهد، در حال حاضر در همین بحث مناطق آزاد هم دستگاه های مختلفی باید جواب بدهند و همین گستردگی و پراکندگی دستگاه ها برای پاسخگویی باعث شده که این امر قدری با تعلل انجام شود.
ایران پترونت: پس شما معتقدید که در این زمینه همه کارها باید در یک جا انجام شود یعنی تمرکزگرایی؟
عطارزاده: بله باید یک تمرکزی وجود داشته باشد، ما سازمانی به نام سازمان مناطق آزاد داریم که کارش کارشناسی است و من معتقدم این دستگاه لازم است اما این که دستگاه های دیگری که به موضوع ایجاد منلطق آزاد مربوط هستند تا چه اندازه با این سازمان همکاری دارند مهم است، دستگاه های امنیتی، اطلاعاتی، اقتصادی و سیاسی همه اینها باید بنوعی در یک پایگاه جمع بشوند و بتوانند زودتر جواب بدهند.
بطور مثال در بحث پالایشگاه ها ما سالهاست که دچار مشکل هستیم بیش از 20 تقاضا برای احداث پالایشگاه در سال های گذشته وارد سیستم صنعت نفت کشور شده ، چرا عملی نمی شود؟ چون کسانی که خودشان خریدار مواد نفتی هستند و یا نفت خام را می فروشند حاضر نیستند که منافعشان از دست برود بنابراین راه افتادن پالایشگاه برای آنها خطرناک است یا راه افتادن بورس نفت برای گروه دیگر .
در حال حاضر مقاومت هایی ولو معدود در درون نفت با برنامه های اصلاحی وجود دارد، که باید دستگاههای مسئول با آنها برخورد کنند و ساختارهای فعلی اصلاح شوند . متاسفانه به همین دلایل در اصلاح کارهایی که باید برای بهبود زندگی مردم صورت دهیم و به نفت برمی گردد موفق نیستیم.
ایران پترونت: آیا منظورتان از این افراد همان کسانی است که شما آنها را کارگزاران جدید متولد شده در صنعت نفت نامیده اید؟
عطارزاده: من به صراحت اعلام کردم که در وزارت نفت این اعتقاد عملی شده که کار در دست گروه جدیدی قرار بگیرد که من اصطلاح کارگزاران جدید را در مطبوعات بیان کردم و معتقدم که اگر نگاهی به ترکیب مدیریت هایی که الان در صنعت نفت بکار گرفته اند بیاندازید و رگ و ریشه اینها را ببینید تفکر لیبرالی و کارگزارانی در میان اینها وجود دارد و قاعدتا چنین تفکری در راستای تفکرات دولت احمدی نژاد نیست، در نهایت هم انتظار این بود که بعد از نگاه مثبتی که آقای احمدی نژاد در بحث انتخاب آقای هامانه به ایشان می کرد باید ایشان هم از این اعتماد رئیس جمهور استفاده می کرد و در گزینش نیروها، کسانی را به کار می گرفت که دل در گروی حمایت از دولت داشته باشند.
ایران پترونت: شما به عنوان نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی چه راه کار و پیشنهادی دارید برای این که این مسایل حل و مشکلات برطرف شود و شالوده و ساختار درستی که به نفع مردم و کشور باشد برقرار شود.
عطارزاده: اعتقادم این است که آقای احمدی نژاد باید نگاهی به نیروهای متخصص نفت داشته باشد یا یک مشاور عالی در بخش نفت انتخاب کند که در نقش معاون در کنار وزیر باشد و این وزارترا به اصطلاح هدایت کند، این مشاور عالی می تواند کمک بسیار موثری برای رئیس جمهور باشد، این یک راه حل است و یا این که ایشان ساختارشکنی بکند، اصولا این امکان برای رئیس جمهور وجود دارد که خودش نفت را در اختیار بگیرد یعنی مدیریت نفت را آقای رئیس جمهور خودش بعهده بگیرد و با انتخاب یک معاون برای خودش در این زمینه نفت را اداره کند.
ایران پترونت: از این که در این گفت و گو شرکت کردید صمیمانه سپاسگزارم.
ايران پترونت